Przejdź do treści

Dla przedsiębiorców i członków zarządu

Postępowanie sanacyjne w Austrii

Postępowanie sanacyjne (Sanierungs­verfahren) to austriackie postępowanie upadłościowe dla przedsiębiorców, którzy chcą dalej prowadzić swoje przedsiębiorstwo; jest dostępne zarówno dla osób fizycznych prowadzących przedsiębiorstwo, jak i dla spółek (§ 166 IO). W planie sanacyjnym (układ, Sanierungs­plan) proponują Państwo wierzycielom spłatę określonej części wierzytelności. Jeżeli wierzyciele przyjmą plan, a sąd go zatwierdzi, przedsiębiorstwo pozostaje w Państwa rękach, a Państwo zostają zwolnieni z tej części zobowiązań, która przewyższa zaoferowaną kwotę, o ile wykonują Państwo plan. Przygotowuję takie postępowania i reprezentuję w nich dłużników; sąd wyznacza mnie także na nadzorcę sądowego (Sanierungs­verwalter). Najpierw dowiedzą się Państwo ode mnie, czy plan sanacyjny jest w Państwa sytuacji realny.

Warunki postępowania sanacyjnego

Postępowanie upadłościowe nosi nazwę postępowania sanacyjnego, jeżeli dłużnik wraz z wnioskiem o otwarcie postępowania przedkłada dopuszczalny plan sanacyjny i wnosi o jego przyjęcie (§ 167 IO). Inaczej niż postępowanie likwidacyjne (Konkurs­verfahren) może ono zostać otwarte już przy zagrożeniu niewypłacalnością. Obowiązki i terminy przed złożeniem wniosku opisuję na stronie Upadłość przedsiębiorcy.

Plan sanacyjny musi oferować wierzycielom co najmniej 20 % ich wierzytelności, płatne najpóźniej w ciągu dwóch lat od przyjęcia planu (§ 141 IO). Wniosek jest niedopuszczalny między innymi wtedy, gdy wykonanie planu w sposób oczywisty nie będzie możliwe. Trzeba więc rzeczywiście być w stanie zgromadzić tę kwotę z bieżącej działalności lub ze środków osób trzecich; od tego rachunku zaczyna się każde przygotowanie.

Kto chce sam zarządzać masą upadłości pod kontrolą nadzorcy sądowego (zarząd własny, Eigen­verwaltung), musi przedłożyć więcej, między innymi plan sanacyjny przewidujący co najmniej 30 %, dokładny wykaz majątku, aktualne zestawienie aktywów i pasywów (Status), plan finansowy na kolejne dziewięćdziesiąt dni oraz informacje, skąd będą pochodzić środki na wykonanie planu (§ 169 IO). Plan finansowy uzgadniam z Państwa doradcą podatkowym. Sąd odbiera zarząd własny między innymi wtedy, gdy planu finansowego nie da się dotrzymać, gdy zobowiązania masy (Masse­forderungen) nie są płacone terminowo albo gdy plan nie zostanie przyjęty w ciągu dziewięćdziesięciu dni (§ 170 IO).

Zarząd własny ma węższy zakres, niż sugeruje nazwa. Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają zgody nadzorcy sądowego, a nawet zwykłej czynności należy zaniechać, jeżeli nadzorca sądowy zgłosi sprzeciw (§ 171 IO). Nadzorcy sądowemu zastrzeżone są między innymi zaskarżanie czynności prawnych (Anfechtung), sprawdzanie wierzytelności i określone zbycia (§ 172 IO); nadzoruje on prowadzenie spraw i informuje sąd, czy plan sanacyjny jest wykonalny (§ 178 IO). Istotne decyzje również tutaj nie zapadają więc bez niego.

Bez zarządu własnego masą upadłości zarządza syndyk (Masse­verwalter) i to on prowadzi przedsiębiorstwo dalej; wystarcza wtedy 20 %. Wybór formy zależy od osiągalnej wysokości spłaty, płynności i zaufania wierzycieli.

Przebieg w pięciu krokach

  1. Wniosek i otwarcie: wniosek wraz z planem sanacyjnym i załącznikami trafia do sądu upadłościowego, w Wiedniu do Sądu Handlowego (Handels­gericht Wien). Otwarcie postępowania jest obwieszczane w austriackim rejestrze upadłości (Insolvenz­datei); sąd wyznacza syndyka lub nadzorcę sądowego i od razu ustala termin posiedzenia w sprawie planu sanacyjnego (Sanierungs­plan­tag­satzung), z reguły za sześćdziesiąt do dziewięćdziesięciu dni (§ 168 IO).
  2. Dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa: przedsiębiorstwo jest prowadzone dalej, przy zarządzie własnym przez Państwa pod kontrolą nadzorcy sądowego, w innym przypadku przez syndyka. Spieniężyć można je dopiero wtedy, gdy plan sanacyjny nie zostanie przyjęty w ciągu dziewięćdziesięciu dni od otwarcia postępowania (§ 168 ust. 2 IO). W tym czasie okazuje się, czy przedsiębiorstwo pokrywa swoje bieżące koszty.
  3. Zgłoszenie i sprawdzenie wierzytelności: wierzyciele zgłaszają wierzytelności w sądzie w wyznaczonym terminie (zob. Zgłoszenie wierzytelności); na posiedzeniu w celu sprawdzenia wierzytelności (Prüfungs­tag­satzung) wyjaśnia się, które z nich zostały ustalone, a które są sporne. Od tego zależy, ile faktycznie wyniesie spłata i jaką wagę mają głosy poszczególnych wierzycieli.
  4. Posiedzenie w sprawie planu sanacyjnego: wierzyciele głosują nad planem. Potrzebna jest większość obecnych na posiedzeniu wierzycieli uprawnionych do głosowania, a suma wierzytelności wierzycieli głosujących za planem musi przekraczać połowę sumy wierzytelności wierzycieli obecnych (§ 147 IO). Jeżeli osiągnięta zostanie tylko jedna z większości, dłużnik może żądać ponownego głosowania na kolejnym posiedzeniu.
  5. Zatwierdzenie i wykonanie: sąd zatwierdza przyjęty plan. Zażalenie (Rekurs) na zatwierdzenie może wnieść każdy uczestnik, który nie zgodził się wyraźnie na plan sanacyjny, a ponadto współdłużnicy i poręczyciele (§ 155 ust. 1 IO). Z chwilą uprawomocnienia się zatwierdzenia postępowanie jest zakończone (Aufhebung, § 152b IO) i odzyskują Państwo swobodę rozporządzania majątkiem, o ile plan nie stanowi inaczej. Następnie należy płacić ustalone kwoty w ustalonych terminach. Z części wierzytelności przewyższającej zaoferowaną kwotę są Państwo zwolnieni już z chwilą prawomocności zatwierdzenia (§ 156 ust. 1 IO); co to dokładnie oznacza, opisuję w następnej części.

Skutki zatwierdzonego planu

Prawomocnie zatwierdzony plan sanacyjny zwalnia Państwa z obowiązku późniejszego wyrównania wierzycielom poniesionej straty (§ 156 ust. 1 IO). Dotyczy to co do zasady wszystkich wierzycieli upadłościowych, także tych, którzy głosowali przeciw planowi albo nie uczestniczyli w postępowaniu. Kto osobiście odpowiada za długi spółki, na przykład jako poręczyciel, potrzebuje odrębnego rozwiązania; o tym również rozmawiamy na początku.

Zwolnienie jest uzależnione od jednego warunku: jeśli popadną Państwo w zwłokę z wykonaniem planu, umorzenie i inne ulgi tracą moc wobec danego wierzyciela, a jego wierzytelność odżywa w odpowiedniej części (§ 156a IO). Zwłoka zachodzi dopiero wtedy, gdy wymagalna płatność nie nastąpi mimo pisemnego wezwania z co najmniej czternastodniowym terminem dodatkowym. Wysokość oferowanej kwoty jest zatem częścią przygotowania.

Jeżeli plan zostanie na przykład wycofany, ostatecznie odrzucony albo nie zostanie zatwierdzony, sąd zmienia nazwę postępowania na postępowanie likwidacyjne (§ 167 ust. 3 IO). Plan sanacyjny jest tam nadal możliwy aż do zakończenia postępowania (§ 140 IO); czy druga próba ma szanse, zależy od tego, dlaczego nie powiodła się pierwsza.

Czym się dla Państwa zajmę

Przed złożeniem wniosku sprawdzam z Państwem, czy plan sanacyjny jest realny i z czego zostanie sfinansowana spłata. Jak powstaje taka strategia, opisuję w części „Droga wyjścia z kryzysu” na stronie Upadłość przedsiębiorcy. Jeśli uznam, że plan nie jest realny, powiem to Państwu otwarcie.

Następnie sporządzam wniosek i plan sanacyjny, kompletuję z Państwem załączniki i reprezentuję Państwa przed sądem upadłościowym oraz na wszystkich posiedzeniach.

Po otwarciu postępowania reprezentuję Państwa wobec syndyka lub nadzorcy sądowego. W większości postępowań współpracuję przy tym z nim i uzgadniam kolejne kroki: dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa, dokumenty do jego sprawozdań, finansowanie spłaty i harmonogram do posiedzenia w sprawie planu sanacyjnego. Jeżeli jest to celowe z punktu widzenia przyjęcia planu, przed głosowaniem rozmawiam także ze związkami ochrony wierzycieli (Gläubiger­schutz­verbände) i z poszczególnymi wierzycielami.

W czasie przygotowań trzeba od strony prawnej zabezpieczyć działania podejmowane w przedsiębiorstwie: płatności na rzecz poszczególnych wierzycieli mogą zostać później zaskarżone i pociągnąć za sobą odpowiedzialność członków zarządu. Znam te roszczenia z perspektywy obu ról: jako syndyk sam ich dochodzę, a jako pełnomocnik doradzam klientom, wobec których są one kierowane, i reprezentuję ich.

Reprezentuję Państwa także wtedy, gdy postępowanie już trwa, na przykład gdy w postępowaniu likwidacyjnym ma jeszcze zostać złożony plan sanacyjny, i czuwam nad wykonaniem planu aż do ostatniej płatności. Reprezentuję również wierzycieli, którzy muszą ocenić zaproponowany plan sanacyjny i nad nim głosować.

Sąd regularnie wyznacza mnie na syndyka i na nadzorcę sądowego. Wiem zatem, na co przy planie sanacyjnym zwracają uwagę syndycy i nadzorcy sądowi, związki ochrony wierzycieli i sąd.

Zadzwoń: +43 670 60 67 414 Napisz e-mail

Częste pytania o postępowanie sanacyjne

Przebieg, czas trwania i koszty

Czym postępowanie sanacyjne różni się od likwidacyjnego?

Oba są postępowaniami upadłościowymi przed tym samym sądem. Postępowanie likwidacyjne (Konkurs­verfahren) jest nastawione na spieniężenie majątku, postępowanie sanacyjne od początku na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa i na głosowanie nad planem sanacyjnym; termin tego głosowania sąd wyznacza już przy otwarciu. Plan sanacyjny jest jednak możliwy również w postępowaniu likwidacyjnym (§ 140 IO).

Co się dzieje, gdy wierzyciele odrzucą plan sanacyjny?

Jeżeli zabraknie tylko jednej z dwóch większości, mogą Państwo żądać ponownego głosowania na kolejnym posiedzeniu (§ 147 ust. 2 IO). Jeśli plan zostanie ostatecznie odrzucony, postępowanie toczy się dalej jako likwidacyjne, a przedsiębiorstwo może zostać spieniężone.

Jak długo trwa postępowanie sanacyjne?

Posiedzenie w sprawie planu sanacyjnego odbywa się z reguły sześćdziesiąt do dziewięćdziesięciu dni po otwarciu postępowania (§ 168 IO). Jeżeli plan zostanie przyjęty i zatwierdzony, postępowanie kończy się z chwilą uprawomocnienia się zatwierdzenia. Termin spłaty z planu, najdłużej dwa lata od jego przyjęcia, biegnie wtedy już od pewnego czasu.

Ile kosztuje postępowanie sanacyjne?

Koszty zależą od rodzaju i przebiegu postępowania: opłata ryczałtowa sądu (Pauschal­gebühr), wynagrodzenie syndyka lub nadzorcy sądowego (§§ 82, 82a IO) oraz wynagrodzenie uprzywilejowanych związków ochrony wierzycieli (§ 87a IO) wynikają ze stawek ustawowych. Wstępny szacunek dla Państwa sprawy sporządzam w mojej aplikacji InsoRechner; koszty mojej reprezentacji podaję z góry.

Kontynuacja działalności i finansowanie

Skąd wziąć środki na spłatę?

W grę wchodzą nadwyżki z dalej prowadzonej działalności, sprzedaż majątku, którego przedsiębiorstwo nie potrzebuje, oraz wkłady wspólników, bliskich lub inwestorów. Kwotę można zapłacić jednorazowo albo w ratach, najpóźniej w ciągu dwóch lat od przyjęcia planu sanacyjnego (§ 141 ust. 1 IO). Jak wysoka może być spłata, przeliczamy razem z Państwa doradcą podatkowym.

Czy mogę w trakcie postępowania dalej prowadzić przedsiębiorstwo?

Tak, temu właśnie służy postępowanie sanacyjne. Przy zarządzie własnym prowadzą Państwo przedsiębiorstwo pod kontrolą nadzorcy sądowego; czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają jego zgody (§ 171 IO). Bez zarządu własnego przedsiębiorstwo prowadzi dalej syndyk; mają Państwo wobec niego obowiązek udzielania informacji i współdziałania, a Państwa znajomość przedsiębiorstwa pozostaje przy tym ważna.

Czy postępowanie sanacyjne z zarządem własnym to lepszy wybór?

Wielu klientów sobie tego życzy, bo chcą dalej samodzielnie prowadzić przedsiębiorstwo. Zarząd własny ma jednak węższy zakres, niż sugeruje nazwa: czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają zgody nadzorcy sądowego, zwykłe nie dochodzą do skutku w razie jego sprzeciwu, a zamknięcie lub ponowne otwarcie przedsiębiorstwa wymaga zgody sądu (§ 171 IO). W przypadku zarządu własnego ustawa wymaga ponadto o połowę wyższej kwoty: 30 % zamiast 20 % (§§ 141, 169 IO). Czy zarząd własny jest wart wyższej kwoty, policzymy razem w Państwa sprawie.

Pozostałe postępowania

Postępowanie likwidacyjne

Otwarcie i jego skutki, dalsze prowadzenie albo zamknięcie przedsiębiorstwa, spieniężenie i podział. Plan sanacyjny pozostaje możliwy aż do zakończenia postępowania.

Zastrzeżenie Ta strona przedstawia postępowanie w sposób mocno uproszczony i skrócony. W żadnym wypadku nie zastępuje kompleksowej porady prawnej ani reprezentacji w konkretnej sprawie. Przywołane przepisy austriackiej ustawy upadłościowej (Insolvenzordnung) można znaleźć w aktualnym brzmieniu w austriackim systemie informacji prawnej (RIS).

Dr. Lukas Peichl, adwokat w Wiedniu · Stan na październik 2026

Zadzwoń: +43 670 60 67 414 Napisz e-mail