Postępowanie likwidacyjne
Otwarcie i jego skutki, dalsze prowadzenie albo zamknięcie przedsiębiorstwa, spieniężenie i podział. Plan sanacyjny pozostaje możliwy aż do zakończenia postępowania.
Dla przedsiębiorców i członków zarządu
Upadłość przedsiębiorcy w Austrii
Gdy przedsiębiorca staje się niewypłacalny, liczą się terminy: wniosek o otwarcie postępowania upadłościowego należy złożyć bez zawinionej zwłoki, najpóźniej w terminie sześćdziesięciu dni (§ 69 IO); przy spóźnionym wniosku członkowie zarządu mogą odpowiadać osobiście. Reprezentuję przedsiębiorców i członków zarządu w tej sytuacji, a także wierzycieli, i towarzyszę przedsiębiorstwom w kryzysie na każdym etapie, od pierwszych zatorów płatniczych do zakończenia postępowania. Najpierw dowiedzą się Państwo ode mnie, jakie obowiązki na Państwu ciążą i która droga jest realistyczna.
Kiedy należy złożyć wniosek o upadłość
Podstawą otwarcia postępowania jest niewypłacalność (§ 66 IO), a przy osobach prawnych, jak GmbH, przy zarejestrowanych spółkach osobowych, w których żaden wspólnik odpowiadający bez ograniczenia nie jest osobą fizyczną, jak GmbH & Co KG, oraz przy spadkach (Verlassenschaften) także nadmierne zadłużenie (§ 67 IO): zachodzi ono, gdy zobowiązania przekraczają rachunkowo wartość majątku i zarazem brak pozytywnej prognozy dalszego istnienia (Fortbestehensprognose). Od tego, czy któraś z tych podstaw istnieje, zależą wszystkie dalsze obowiązki; dlatego badam to z Państwem w pierwszej kolejności.
Jeżeli podstawa otwarcia istnieje, wniosek należy złożyć bez zawinionej zwłoki, najpóźniej w terminie sześćdziesięciu dni od wystąpienia niewypłacalności (§ 69 IO). Sześćdziesiąt dni to termin maksymalny, a nie czas oczekiwania: wniosek należy złożyć wcześniej, gdy tylko dalsza zwłoka byłaby zawiniona. Zwłoka nie jest zawiniona, jeżeli dłużnik starannie zabiega o otwarcie postępowania sanacyjnego z zarządem własnym (§ 69 ust. 2 IO). Jeżeli niewypłacalność powstała wskutek klęski żywiołowej, termin wydłuża się do 120 dni (§ 69 ust. 2a IO).
Długi prywatne, bez związku z działalnością gospodarczą, podlegają natomiast postępowaniu oddłużeniowemu (Schuldenregulierungsverfahren); jego przebieg opisuję na stronie Upadłość konsumencka.
Trzy rodzaje postępowania
- Postępowanie likwidacyjne (Konkursverfahren): majątek podlega likwidacji i podziałowi między wierzycieli. Również tutaj można jednak jeszcze do zakończenia postępowania (Aufhebung) złożyć plan sanacyjny (układ, Sanierungsplan; § 140 IO). Więcej na stronie Postępowanie likwidacyjne.
- Postępowanie sanacyjne bez zarządu własnego: zarząd nad majątkiem przejmuje syndyk (Masseverwalter); wierzycielom należy zaproponować co najmniej 20 % wierzytelności w ciągu dwóch lat (§ 141 IO). Jeśli plan sanacyjny zostanie przyjęty i prawomocnie zatwierdzony, przedsiębiorstwo zostaje zachowane.
- Postępowanie sanacyjne z zarządem własnym (Sanierungsverfahren mit Eigenverwaltung): prowadzą Państwo przedsiębiorstwo dalej samodzielnie, pod kontrolą nadzorcy sądowego (Sanierungsverwalter); czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają jego zgody (§ 171 IO). Warunkiem jest plan sanacyjny oferujący wierzycielom co najmniej 30 % wierzytelności w ciągu dwóch lat, wraz z wykazem majątku, aktualnym zestawieniem aktywów i pasywów (Status) i planem finansowym na kolejne dziewięćdziesiąt dni (§ 169 IO). Więcej na stronie Postępowanie sanacyjne.
Droga wyjścia z kryzysu
Moja praca zaczyna się często jeszcze przed wnioskiem o otwarcie postępowania: gdy płatności się zatrzymują, bank wypowiada finansowanie, rosną zaległości wobec urzędu skarbowego i kasy chorych (ÖGK) albo toczą się pierwsze egzekucje. W takiej sytuacji opracowuję z Państwem koncepcję, która ma wyprowadzić przedsiębiorstwo z kryzysu. W tym celu rzetelnie ustalamy dane finansowe, w porozumieniu z Państwa doradcą podatkowym lub księgowością, i wybieramy cel: pozasądowe porozumienie z wierzycielami, postępowanie sanacyjne z zarządem własnym lub bez niego albo plan sanacyjny (układ) w postępowaniu likwidacyjnym. Wynikiem tej analizy może być także uporządkowane zakończenie działalności.
Koncepcja sanacji musi być przy tym czymś więcej niż wyliczeniem ulg w spłacie: nazywa przyczyny kryzysu, zawiera rzetelną prognozę dalszego istnienia (Fortbestehensprognose) i przejrzyście wykazuje, z czego zostanie sfinansowana oferowana kwota zaspokojenia: z bieżącej działalności, ze spieniężenia zbędnego majątku albo ze środków wspólników lub osób trzecich. Jednocześnie trzeba prawnie zabezpieczyć to, co dzieje się w czasie przygotowań: płatności na rzecz pojedynczych wierzycieli mogą podlegać zaskarżeniu i rodzić odpowiedzialność, rozmowy z bankiem, dostawcami, urzędem skarbowym i kasą chorych wymagają właściwej kolejności, a termin sześćdziesięciu dni biegnie. Te elementy zazębiają się; łączę je w koncepcję, która może się obronić przed sądem i wobec wierzycieli.
Taką koncepcję można opracować na każdym etapie: przed złożeniem wniosku, gdy otwarte są jeszcze wszystkie drogi; po otwarciu postępowania, gdy trzeba rozważyć kontynuację działalności, plan sanacyjny albo likwidację; oraz w zaawansowanym postępowaniu, gdy chodzi o wykorzystanie pozostałego pola działania. Co jest jeszcze możliwe w danym momencie, należy do pierwszych pytań, które wyjaśniamy.
Również zawikłane sytuacje dają się uporządkować: kilka powiązanych spółek, osobista odpowiedzialność i poręczenia, wypowiedziane finansowanie, dostawcy żądający przedpłaty. Taką sytuację rozkładam na jej prawne elementy i ustalam kolejność kroków tak, aby jeden przygotowywał następny.
Czym się dla Państwa zajmę
Najpierw oceniam, czy zachodzi podstawa otwarcia i który rodzaj postępowania pasuje do Państwa sytuacji; powiem to Państwu szczerze, także gdy odpowiedź jest niewygodna. Następnie przygotowuję wniosek z załącznikami i reprezentuję Państwa przed sądem upadłościowym; plan finansowy uzgadniam z Państwa doradcą podatkowym lub księgowością.
Moja reprezentacja nie musi zaczynać się na początku. Często otrzymuję pełnomocnictwo, gdy postępowanie jest już otwarte: najpierw badam wtedy, czy zażalenie (Rekurs) na otwarcie postępowania ma szanse powodzenia, oraz reprezentuję Państwa wobec syndyka lub nadzorcy sądowego, na posiedzeniach i przy opracowaniu planu sanacyjnego. W większości postępowań współpracuję przy tym z syndykiem lub nadzorcą sądowym i uzgadniam z nim kolejne kroki, zarówno w postępowaniu likwidacyjnym, jak i sanacyjnym. Reprezentuję również wierzycieli, którzy zgłaszają swoje wierzytelności i ich dochodzą. Jak przebiega zgłoszenie wierzytelności, wyjaśniam na osobnej stronie.
Osobnym polem jest odpowiedzialność zarządu i innych organów spółki: członkowie organów odpowiadają wobec spółki za naruszenie obowiązku staranności (§ 25 GmbHG, § 84 AktG), wobec wierzycieli za szkodę wynikłą ze spóźnionego wniosku, a po otwarciu postępowania roszczenia te podnosi z reguły syndyk. Doradzam członkom zarządów, zanim do tego dojdzie, i reprezentuję ich, gdy takie roszczenia zostaną wobec nich podniesione. Jako syndyk sam badam takie roszczenia; wiem zatem, na czym ta ocena polega.
Do tego dochodzi zaskarżanie czynności prawnych (Anfechtung, §§ 27 i nast. IO): syndyk lub nadzorca sądowy może zaskarżyć określone czynności z okresu przed otwarciem postępowania i żądać zwrotu świadczeń, aby wszyscy wierzyciele byli traktowani równo. Roszczenia te znam z obu ról: jako syndyk sam je podnoszę, a jako pełnomocnik doradzam klientom, wobec których takie roszczenia są podnoszone, i reprezentuję ich pozasądowo oraz w procesie.
Dzięki ponad 300 postępowaniom upadłościowym, w których uczestniczyłem, znam obie strony postępowania: jako wyznaczany przez sąd syndyk i nadzorca sądowy oraz jako pełnomocnik dłużników i wierzycieli. Wiem zatem, na co zwracają uwagę syndyk, nadzorca sądowy i sąd, i tę wiedzę wykorzystuję dla Państwa.
Zadzwoń: +43 670 60 67 414 Napisz e-mail
Częste pytania o upadłość przedsiębiorcy
Czy moje przedsiębiorstwo podlega austriackiemu prawu upadłościowemu?
Sądy austriackie posiadają jurysdykcję do wszczęcia postępowania upadłościowego, jeżeli główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika znajduje się w Austrii; w Unii Europejskiej wynika to z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/848 w sprawie postępowania upadłościowego. W przypadku spółki lub osoby prawnej domniemywa się, wobec braku dowodu przeciwnego, że głównym ośrodkiem ich podstawowej działalności jest miejsce siedziby statutowej. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej niezależną działalność gospodarczą lub zawodową domniemywa się, wobec braku dowodu przeciwnego, że głównym ośrodkiem jej podstawowej działalności jest główne miejsce wykonywania tej działalności. Domniemanie takie ma zastosowanie tylko wtedy, gdy siedziba statutowa lub główne miejsce wykonywania działalności nie zostały przeniesione do innego państwa członkowskiego w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego. Doradzam po polsku, niemiecku i angielsku oraz zajmuję się również transgranicznymi postępowaniami upadłościowymi.
Co grozi zarządowi przy spóźnionym wniosku?
Członkowie zarządu odpowiadają wobec wierzycieli za szkodę wynikłą ze zwłoki, np. gdy wskutek zwłoki obniżył się stopień zaspokojenia wierzycieli (§ 69 ust. 2 i 5 IO). Poza tym w okresie kryzysu może powstać odpowiedzialność karna, na przykład za rażąco niedbałe naruszenie interesów wierzycieli: karze podlega ten, kto działa wbrew zasadom prawidłowego gospodarowania, na przykład nie prowadzi ksiąg handlowych lub nie sporządza sprawozdań finansowych, i przez to z rażącym niedbalstwem doprowadza do swojej niewypłacalności albo, choć o niej wie lub powinien wiedzieć, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie choćby jednego wierzyciela (§ 159 StGB); wobec członków zarządu stosuje się to na podstawie § 161 StGB.
Czy przedsiębiorstwo może przetrwać upadłość?
Tak, poprzez plan sanacyjny, czyli układ z wierzycielami. Można go przyjąć w obu postępowaniach sanacyjnych, ale również w postępowaniu likwidacyjnym (Konkursverfahren); tam wniosek można złożyć aż do zakończenia postępowania (§ 140 IO). Wierzycielom trzeba zaoferować co najmniej 20 % wierzytelności, płatne w ciągu dwóch lat od przyjęcia planu, a przy zarządzie własnym co najmniej 30 % (§§ 141, 169 IO). Jeśli wierzyciele obecni na posiedzeniu zgodzą się dwiema większościami, według liczby wierzycieli i według wysokości wierzytelności, a sąd prawomocnie zatwierdzi plan, przedsiębiorstwo zostaje zachowane, a dłużnik spłaca kwotę z planu. Czy to realistyczne w Państwa przypadku, zależy od liczb i finansowania; moją ocenę usłyszą Państwo podczas pierwszej rozmowy. Przebieg opisuję na stronach Postępowanie sanacyjne i Postępowanie likwidacyjne.
Na czym polega zaskarżanie czynności prawnych (Anfechtung)?
Syndyk lub nadzorca sądowy może zaskarżyć czynności prawne z okresu przed otwarciem postępowania, aby wszyscy wierzyciele byli traktowani równo: na przykład uprzywilejowanie pojedynczego wierzyciela po wystąpieniu niewypłacalności (§ 30 IO) albo czynności, przy których kontrahent znał niewypłacalność dłużnika lub musiał ją znać (§ 31 IO). Przesłanki §§ 27 i nast. IO są ściśle określone. Takie roszczenia podnoszę sam jako syndyk, a jako pełnomocnik doradzam klientom, których dotyczy zaskarżenie, i reprezentuję ich.
Ile kosztuje upadłość przedsiębiorcy?
Koszty zależą od rodzaju i przebiegu postępowania: opłata ryczałtowa sądu (Pauschalgebühr), wynagrodzenie syndyka lub nadzorcy sądowego (§§ 82, 82a IO) i wynagrodzenie uprzywilejowanych związków ochrony wierzycieli (§ 87a IO) wynikają ze stawek ustawowych. Wstępny szacunek dla Państwa sprawy sporządzam w mojej aplikacji InsoRechner; koszty mojej reprezentacji podam Państwu z góry.
Pozostałe postępowania
Postępowanie sanacyjne
Warunki z zarządem własnym i bez, minimalna kwota dla wierzycieli, przebieg aż do głosowania oraz skutki zatwierdzonego planu sanacyjnego.
Zastrzeżenie Ta strona przedstawia postępowanie w sposób mocno uproszczony i skrócony. W żadnym wypadku nie zastępuje kompleksowej porady prawnej ani reprezentacji w konkretnej sprawie. Przywołane przepisy austriackiej ustawy upadłościowej (Insolvenzordnung) można znaleźć w aktualnym brzmieniu w austriackim systemie informacji prawnej (RIS).
Dr. Lukas Peichl, adwokat w Wiedniu · Stan na październik 2026