Zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym

Wierzyciel, który chce zostać zaspokojony z masy upadłości, musi zgłosić swoją wierzytelność w postępowaniu upadłościowym, także wtedy, gdy toczy się o nią spór sądowy albo gdy zapadł już wyrok. W postępowaniu upadłościowym dotyczącym majątku osób fizycznych brak zgłoszenia może mieć dla wierzyciela dalsze niekorzystne skutki, mianowicie wtedy, gdy dojdzie do przyjęcia planu spłaty (Zahlungs­plan) albo zostanie wszczęte postępowanie z zajęciem dochodu (Abschöpfungs­verfahren).

Wraz ze zgłoszeniem wierzyciel staje się uczestnikiem postępowania: prawo głosu na zgromadzeniu wierzycieli dają ustalone wierzytelności upadłościowe (§ 93 ust. 1 IO); wierzyciele, których wierzytelności nie zostały jeszcze sprawdzone albo są sporne, biorą udział w głosowaniu tymczasowo (§ 93 ust. 3 IO). Jeżeli wierzytelność pozostanie sporna, wierzyciel musi w terminie wyznaczonym przez sąd upadłościowy wytoczyć powództwo o jej ustalenie; w przeciwnym razie nie zostanie ona uwzględniona przy podziale (§ 110 ust. 1 i 4, § 131 ust. 3 IO). Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, na przykład wyrokiem, powództwo musi natomiast wytoczyć ten, kto ją kwestionuje; jeżeli nie uczyni tego w terminie, wierzytelność nie jest uważana za sporną (§ 110 ust. 2, § 131 ust. 4 IO).

Wezwanie do zgłoszenia dotyczy wierzytelności upadłościowych. Są to roszczenia majątkowe, które przysługują wierzycielowi już w chwili otwarcia postępowania upadłościowego.

Nie zmienia tego okoliczność, że wierzytelność jest zabezpieczona prawem do odrębnego zaspokojenia (Absonderungs­recht, np. prawo zastawu, przewłaszczenie na zabezpieczenie). Można ją mimo to zgłosić jako wierzytelność upadłościową. Jeżeli wierzytelność tak zabezpieczona nie zostanie zgłoszona, nie ma to wpływu na istnienie samego zabezpieczenia.

Wierzytelności należy zgłosić w terminie zgłaszania wierzytelności podanym w edykcie upadłościowym. W razie spóźnionego zgłoszenia wierzyciel zwraca syndykowi koszty szczególnego posiedzenia w celu sprawdzenia wierzytelności (besondere Prüfungs­tag­satzung); zgodnie z § 107 ust. 2 IO jest to 50 euro powiększone o podatek od towarów i usług. Nie dotyczy to sytuacji, w której wcześniejsze zgłoszenie nie było możliwe, a wierzyciel podniesie to w zgłoszeniu i uprawdopodobni najpóźniej na szczególnym posiedzeniu w celu sprawdzenia wierzytelności. Wierzytelności zgłoszone później niż czternaście dni przed posiedzeniem w sprawie badania rachunku końcowego syndyka (Schlussrechnung) nie są już w postępowaniu uwzględniane.

W postępowaniu upadłościowym dotyczącym majątku osób fizycznych wierzyciele, którzy nie zgłosili swoich wierzytelności do czasu głosowania nad planem spłaty, mają, jeżeli wniosek o przyjęcie planu spłaty wpłynął do sądu po 16 lipca 2021 r., jedynie ograniczone prawo do kwoty przypadającej według planu spłaty, i to tylko pod warunkiem, że nie zostali zawiadomieni o otwarciu postępowania (§ 197 ust. 1 IO).

Wierzytelności zgłasza się w sądzie, który wydał postanowienie o otwarciu postępowania upadłościowego (sąd upadłościowy).

Wierzytelności upadłościowe zgłasza się na piśmie. Zgłoszenie następuje w walucie krajowej (euro), przy czym dla przeliczenia miarodajny jest dzień otwarcia postępowania upadłościowego. W zgłoszeniu należy podać kwotę wierzytelności, fakty, na których się ona opiera, oraz dowody, które mogą zostać przedstawione na jej wykazanie.

Do zgłoszenia należy w miarę możliwości użyć formularza „Anmeldung einer Forderung im Insolvenz­verfahren” opublikowanego na stronie austriackiego Ministerstwa Sprawiedliwości www.justiz.gv.at. Kto zgłasza wierzytelność w inny sposób, musi zawrzeć w zgłoszeniu dane wymagane w tym formularzu.

Zgłoszenie wraz z ewentualnymi załącznikami składa się w dwóch egzemplarzach. Dokumenty uprawdopodobniające wierzytelność, o ile nie zostały przesłane już ze zgłoszeniem, należy przynieść na pierwsze zgromadzenie wierzycieli. (Wierzyciele za granicą: zob. też punkt 9.)

Opłata od zgłoszenia wierzytelności wynosi 33 euro. Można ją uiścić przelewem na konto sądu upadłościowego, poleceniem zapłaty, wpłatą gotówkową w sądzie upadłościowym albo kartą płatniczą lub kredytową w sądzie upadłościowym. Numery kont sądów znajdą Państwo w bazie sądów na stronie austriackiego Ministerstwa Sprawiedliwości www.justiz.gv.at.

Prawa (np. prawa zastawu) na dochodach ze stosunku pracy albo na innych świadczeniach okresowych o funkcji zastępującej dochód należy zgłosić w sądzie upadłościowym w terminie zgłaszania wierzytelności. Wygasają one, jeżeli nie zostaną zgłoszone do czasu głosowania nad planem spłaty. Jeżeli posiedzenie w sprawie planu spłaty musi zostać odroczone z powodu spóźnionego zgłoszenia takiego prawa, wierzyciel ponosi koszty odroczonego posiedzenia. Zgodnie z § 113a ust. 2 w związku z § 107 ust. 2 IO jest to 50 euro powiększone o podatek od towarów i usług, zwracane syndykowi.

Roszczenia o wynagrodzenie gwarantowane (Insolvenz-Entgelt) należy zgłosić, pod rygorem utraty roszczenia, w ciągu sześciu miesięcy od otwarcia postępowania upadłościowego we właściwym oddziale IEF-Service GmbH albo w sądzie upadłościowym.

Zgłoszenie wierzytelności sporządza się w języku niemieckim. Jedynie wierzyciele mający zwykły pobyt, miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie członkowskim UE (z wyjątkiem Danii) mogą zgłosić wierzytelność także w dowolnym języku urzędowym instytucji Unii (art. 55 ust. 5 rozporządzenia 2015/848). Dla tych wierzycieli termin zgłaszania wierzytelności nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, w którym wszczęcie postępowania upadłościowego ogłoszono w rejestrze upadłości (art. 55 ust. 6 rozporządzenia 2015/848). Do zgłoszenia mogą oni użyć również standardowego formularza „Zgłoszenie wierzytelności”, dostępnego we wszystkich językach urzędowych instytucji Unii na europejskim portalu „e-Sprawiedliwość” (art. 55 ust. 1 rozporządzenia 2015/848; rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/1105).

Również w tym wypadku sąd, syndyk (Masse­verwalter) lub nadzorca sądowy (Sanierungs­verwalter) albo dłużnik sprawujący zarząd własny mogą jednak zażądać tłumaczenia na język niemiecki (art. 55 ust. 5 rozporządzenia 2015/848). Dlatego zdecydowanie zaleca się zgłoszenie wierzytelności w każdym wypadku także w języku niemieckim.

Informacje o przebiegu postępowania można bezpłatnie sprawdzać w rejestrze upadłości (Insolvenz­datei) dostępnym w internecie pod adresem www.edikte.justiz.gv.at.